wap.ziyaret.im :: Müasir İraq
Müasir İraq
Müasir İraq 1920-ci ilde Osmanlı İmperiyasının I Dünya Müharibesinde meğlub olması ile ingilislerin keçmiş Osmanlı eyaletleri olan Mosul, Bağdad ve Besreni yeni bir siyasi vahid olaraq birleşdirmesinin neticesinde Decle-Ferat hövzesininde qurulmuşdur.

İngilisler evveller ölkeni birbaşa idare etmek fikrinde olsalar da xalqın sert müxalifetile qarşı-qarşıya qalmışlar. Ortaya çıxan üsyanlarda xüsusile Şie ehali esas rol almışdır. Şielerin ekseriyyetde olduğu Necef, bu dövrde üsyanın merkezine çevrilmişdir. Neticede ingilisler terefinden Mehemmed Peyğemberin neslinden olan Kral Faysal İraqın başına keçirilmişdir. Bu üsulla ingilisler hem İraqa tamamile hakim olmaq, hem de Osmanlının ardından orytaya çıxan xelife boşluğunu bu şekilde dolduraraq diger İslam ölkelerine de tesir etmeyi planlamışdır.

Kral Faysal başa keçmesiyle birlikde yaşanan en ehemiyyetli inkişaf Ereb xalqçılığının teorisyeni Sati el Hüsriın İraqa getirilmesidir. Onun qurduğu Ereb birliyine istiqametli tehsil sistemi xüsusile Şie qrupların reaksiyasını yığmışdır. Kral Faysal güclü ve müsteqil bir İraq qura bilmenin yolunun güclü bir ordudan keçdiyini bilirdi. Bu sebeble bu tip bir ordunun meydana gelmesi üçün işle/çalışsa da İraqlı Kürdler ve Şielerin menfi reftarıyla qarşılaşmış ve esgere al/götürmelerde daim problemler çıxartmışlar. Her iki birlik de Sünni Ereblere esger olaraq xidmet etmeyi redd etmişler.

İrelileyen illerde Sünnilerle Şieler arasındakı inteqrasiya müddeti yaşanmış qarşılıqlı evlilikler ve ticaret elaqeleri olmuşdur. 1928 gelindiyinde 88 şexsiyyet İraq parlamentinde 26 Şie üzv vardı. 1930-cu ilde İraq hökumeti müsteqil bir dövlet olma yolunda İngiltere ile 25 illik bir razılaşma imzalarken, 1932-ci ilde Milletler Cemiyetiına müsteqil bir dövlet olaraq qatıldı. 1933 Kral Farukun ölümünün ardından ölkede dini ve etnik qarşıdurmalar artdı.

1935da İtalyanların Habeşistanı işğalı Orta şerq ölkeleri arasında xüsusile tehlükesizlik narahatlığının meydana gelmesine sebeb olmuşdur. İtalyanların şimal Afrikada qurduğu bu hakimiyyeti Yemenle etdiyi razılaşmaqla Kızıldenizın çıxışını nezaret eder hala gelmesiyle Orta şerqe daşımağı planlayırdı. Bu sebeble Orta şerq ölkeleri arasında Sadabat pak idi quruldu.

İkinci Dünya döyüşü illerinde hakim gücler arasında yaşanan mübarize İraq üzerinde de olmuşdur. Almanlar etdikleri zerbe ile özlerine yaxın bir rehberliyi başa getirseler de, edilen ikinci zerbe ile İngilisler tekrar hakimiyyeti qurmuşlar. İkinci Dünya döyüşü illerinde Türkiye serhedlerine qeder gelen Almanların meqsedlerinden biri de Türkiyeni

1 2 3 4 5

Iraq elleri
wap.ziyaret.im