wap.ziyaret.im :: İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatı
İran neft senayesi yeksek inkişaf etmiş aqrar-senaye ölkesidir. Ölke erazisinde neft emalı ve neft-kimya müesiseleri fealiyyet gösterir. Tebii servetlerden neft, qaz, kömür, mis, demir, manqanlı ve sink-qurğuşun filizleri istehlak edilir. Ölkede hemçinin maşınqayırma ve metalişleme, qida ve tekstil senayesi inkişaf etmişdir. Xalçaların kustar üsulla istehsalı geniş yayılmışdır. Buğda, arpa, buğda, paxla, pambıq, şeker çuğunuduru ve şeker qamışı, tütün, çay, fındıq, püste geniş becerilir. Ehali qoyun, keçi, iri buynuzlu mal, deve saxlayır.

Esasen xam neft ve neft mehsulları, metal filizleri, kend-teserrüfatı mehsullarının ixracı üstünlük teşkil edir.

Ölkeye xaricden ağır maşınqayırma ve kimya senayesi, maşın, demir, polad, tekstil malları, kağız idxal olunur.

Esas ticaret emekdaşlarına Türkiye, BEE, Almaniya, Böyük Britaniya, İtaliya, Yaponiya daxildir.

Qaz

İran bütün dünyada tebii qaz ehtiyatının 16%-ne malikdir. Esas qaz yataqları Fars körfezi şelfinde hemçinin ölkenin şimali-şerqinde yerleşir.

2010-cu iledek qaz hasilatının ilde 290 milyard m3-a çatacağı gözlenilir. Bundan sonra qaz ixracı tam gücüyle fealiyyete başlayacaq. Hal-hazırda qaz ixracı esasen Türkiyeye-dir, Şimali-Fars adlı qaz yatağından çıxan qazın qaz-sıxıcı zavodlara çatması üçün ötürücü borular inşa edir.
[redakte / تحریر]
Neft

İran konstitutsiyasına esasen milli neft hasil eden müessise aksiyalarının xarici kompaniyalara satılması ve ya onlara neft hasil etmeye icaze verilmesi qadağandır. Neft yataqlarının keşfini İran Milli Neft Kompaniyası aparır (İMNK). 1990-cı illerin sonlarından başlayaraq neft sektoruna xarici investorlar gelmişdir (Fransa-Total ve Elf Aquitaine, Malayziya-Petronas, İtaliya- Eni hemçinin Çin Milli Neft Kompaniyası). Onlar "kompensasiya edilmiş kontraktlar" esasında hasil edilmiş neftin bir hissesini elde edirler, müddet bitdikden sonra ise yataqları İMNK-nın nezaretine verirler.

1 2

Iran elləri
wap.ziyaret.im